Przewodnik po Ołomuńcu – barokowej perle Moraw

Ołomuniec (cz. Olomouc), to jedno z większych i piękniejszych czeskich miast. Położone jest w regionie Hana w kraju ołomunieckim, zamieszkałe przez ok. 100 000 mieszkańców. Od wieków przyciągał rzesze artystów, uczonych i rzemieślników z całej Europy. Dogodne położenie na skrzyżowaniu szlaków kupieckich, uniwersytet z wielowiekową tradycją, pałac arcybiskupi przez stulecia powodowały, że Ołomuniec stanowił centrum Moraw. Ołomuniec, to też drugie miasto w całych Czechach pod względem ilości zabytków – historycznych, kulturowych a także architektonicznych.

Nas Ołomuniec zauroczył kilka lat temu podczas jarmarku bożonarodzeniowego. Co ciekawe, byliśmy już wtedy po wizycie w Pradze i zdecydowanie pokochaliśmy go mocniej od czeskiej stolicy. Już wtedy wiedzieliśmy, że kiedyś tu wrócimy na dłużej. Na ten wyjazd cieszyliśmy się jakoś wyjątkowo mocno. Praca, smutne wieści ze wschodniej granicy, to wszystko sprawiało, że chcieliśmy wypocząć u naszych czeskich sąsiadów – przywykliśmy do tego, że czeskie miasta nas po prostu zachwycają.

Z naszego Tarnowa w dość wygodny sposób można dostać się do Czech autostradami. Jadąc autostradą A4 później A1, do Ołomuńca droga zajmuje ok. 3 h 30 min (350 km). Do Ołomuńca bez większych problemów dotrzecie także pociągiem, który zatrzymuje się także w Tarnowie czy Krakowie (Intercity). Z innych części Polski na pewno też coś znajdziecie. W razie czego można szukać połączeń z przesiadką w Bohuminie (granica).

CIUT HISTORII

Miasto powstało na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych – rzecznego, łączącego Odrę z Dunajem oraz lądowego, którym handlowano między Pragą przez Kraków aż po Kijów. Pierwsza oficjalna udokumentowana wzmianka o Ołomuńcu pochodzi z 1017 r. W XII w. Ołomuniec stał się oficjalną stolicą Moraw. To właśnie tutaj zamordowano ostatniego władcę z dynastii Przemyślidów – Wacława III. Przez kolejne stulecia Ołomuniec dość prężnie się rozwijał, stając się drugim po Pradze ważnym ośrodkiem miejskim na obszarze dzisiejszych Czech. Rozwój miasta zahamowała wojna trzydziestoletnia. Ołomuniec w znacznej części zniszczono i zamieniono w miasto-twierdzę. Przestał też być stolicą Moraw. Status ten utracił na rzecz Brna. Połączenie Ołomuńca ze Śląskiem w XIX w. w znacznym stopniu przyczyniło się do ponownego odrodzenia się miasta.

ATRAKCJE OŁOMUŃCA

Ołomuniec, to miasto, które zwiedza się przyjemnie. Większość atrakcji znajduje się wokół starego miasta i jego dwóch rynków – jednak to nie jest jedyna ciekawa część miasta.

Na dobry początek Święty Kopeczek

Nieco na uboczu znajdziecie imponującą Bazylikę Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny na Świętym Kopeczku (nám. Sadové 1). W ogóle jest to bardzo ciekawy zakątek miasta, w którym znajduje się także spory Ogród Zoologiczny i widoki są stąd też całkiem przyjemne.

Z parkingu przu ul. Darwinovej 35 trasa pod Bazylikę zajmuje ok. 15 min (700 m). Pomimo, że przebiega wzdłuż zabudowań, spacer jest przyjemny.

Obecna świątynia wybudowana została w latach 1714-1717. Barokowa, dwuwieżowa bryła wyraźnie wyróżnia się na terenie Ołomuńca. Do budowli kościoła przylegają boczne skrzydła zwieńczone attykami, które zostały ozdobione figurami Dwunastu Apostołów i 2 Świętych – św. Sebastiana i św. Rocha. Za kościołem znajduje się krużganek i kaplica Najświętszej Marii Panny. Środkową część jednonawowego wnętrza kościoła nakryto masywną kopułą. Nawa otoczona jest wieńcem bocznych kaplic. Świątynia na Świętym Kopcu jest dziełem znanych artystów pochodzących m.in. z Moraw, Wiednia czy Ołomuńca. Jest to jedna z najpiękniejszych budowli na Morawach. W 1995 r. papież Jan Paweł II podczas swej wizyty nadal kościołowi tytuł Bazyliki Mniejszej.

Święty Kopeczek jest popularnym miejscem pielgrzymkowym. Położony u podnóża Wysokiego Jesioniku na wysokości 382 m n.p.m, oddalony jest o ok. 8 km od starówki. Do ZOO kursują autobusy komunikacji miejskiej linii 11 oraz 111 „ZOOBUS”, które startują spod Dworca Głównego.

Zamek Ołomuniecki i Katedra Św. Wacława

Zamek i Katedra Św. Wacława (Václavské nám.), to jedne z najważniejszych zabytków Ołomuńca. W 1306 r. zamordowano tu ostatniego Przemyślida – króla Czech Wacława III. Dawny zamek Przemyślidów położony jest na wzgórzu św. Wacława. Na przestrzeni wieków zamek wielokrotnie przebudowywano, na skutek czego nowo powstałe budynki sakralne w większości zatarły ślady jego dawnej wielkości. Zamek uważany jest za jeden z najważniejszych zabytków ołomunieckich. Można tu podziwiać Pałac Biskupi  ze słynnymi oknami w stylu romańskim, gotycką katedrę Św. Wacława, stanowiącą główną świątynię Archidiecezji ołomunieckiej, oraz Muzeum Archidiecezjalne założone z inicjatywy papieża Jana Pawła II. Najważniejszą część zamku stanowi  gotycka katedra św. Wacława wraz z częściowo zachowanym Pałacem Biskupim z cennymi architektonicznie oknami w stylu romańskim. Po stronie południowej katedry, przy Placu św. Wacława, zachowały się jeszcze fragmenty murów obronnych nalężących do dawnego zamku. Zamek lepiej prezentuje się od strony północnej i północno-wschodniej. Na skalistym wzniesieniu wznoszą się mury kamienne, stanowiące resztki muru ogradzającego pałac romański, gotycki wykusz, Okrągła Wieża oraz inne elementy charakterystyczne dla architektury zamkowej.

Pałac Arcybiskupi

Po zamku przyszła kolej na Pałac Arcybiskupi (ul. Wurmova 562). Pochodząca z wczesnego baroku budowla stanowi jeden z najcenniejszych zabytków na Morawach. Układ przestrzenny pałacu tworzony jest przez siedem dwukondygnacyjnych skrzydeł, które otaczają dwa podłużne dziedzińce. Fasadę frontową wzbogacono o trzy monumentalne portale. Układ wnętrz wraz z monumentalną klatką schodową podkreślają pałacowy charakter budowli. We wnętrzach zachowały się oryginalne barokowe sztukaterie.

Warto wspomnieć, że w 1848 r. w pałacu miała miejsce proklamacja cesarza Franciszka Józefa I.

Obok znajdują się imponujące budynki Uniwersytetu Palackiego – drugiego najstarszego – tuż po Uniwersytecie Karola – w całych Czechach.

Urokliwe wąskie uliczki

Niezmiennie uwielbiamy klimat wąskich uliczek i urokliwych kamienic. Zawsze pomiędzy można wypatrzeć coś ciekawego. Właśnie takich miejsc w Ołomuńcu nie brakuje. Są rozmieszczone między dwoma ołomunieckimi rynkami – Dolnym i Górnym.

Górny Rynek

Jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków Ołomuńca stanowo imponująca Kolumna Trójcy Przenajświętszej, wpisana w 2000 r. na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Kolumna sięga 32 m wysokości, a w jej wnętrzu znajduje się udostępniana sezonowo kaplica.

Bogata dekoracja rzeźbiarska składa się z 18 posągów świętych, 12 figur Niosących Światło oraz 6 płaskorzeźb z półfigurami apostołów. Grupa Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny umieszczona jest w środkowej części kolumny, zaś na jej wierzchu znajdują się dwie grupy Trójcy Przenajświętszej. Obie grupy wykonano z brązu i pozłocono. Mimo tak wielkiej różnorodności dekoracja ta stanowi jednolitą i harmonijną całość, która już ponad 200 lat przyciąga uwagę zarówno mieszkańców jak i zwiedzających.

Kolumna zwraca uwagę swoją wielkością i kunsztem. Na nas ponownie wywarła ogromne wrażenie. Co więcej, musimy przyznać, że nawet lekko obrażony Junior nie mógł oderwać od niej wzroku.

Budynek, który niezmiennie podziwiamy stanowi ratusz miejski, godnie reprezentujący Górny Rynek. Jest on symbolem gospodarczego oraz politycznego znaczenia miasta w czasach gdy Ołomuniec był stolicą Moraw. Ratusz zachował swoje pierwotne przeznaczenie do dziś będąc siedzibą władz miasta.

Budowa ratusza oraz wieży rozpoczęła się w latach 20-tych XV w. Obecną wysokość 75 m wieża uzyskała dopiero po przebudowie w latach 1601-1607. Wieżę wtedy wzbogacono o galeryjkę z izdebką strażnika i nakryto ją charakterystycznym hełmem z iglicą w otoczeniu czterech narożnych iglic.

Duże wrażenie wywiera ołomuniecki zegar astronomiczny znajdujący się w północnej fasadzie ratusza. Swój obecny wygląd zegar zawdzięcza przemianom społecznym w latach 50-ych XX w. i związanej z nimi estetyce socrealizmu. Dekoracja składa się z medalionów umieszczonych po bocznych stronach niszy, które przedstawiają prace charakterystyczne dla poszczególnych miesięcy roku. Łuk niszy natomiast wypełnia motyw tradycyjnej konnej procesji. W części dolnej umieszczono portrety reprezentujące przedstawicieli klasy robotniczej.

Dolny Rynek

Górny Rynek ma Kolumnę Trójcy Przenajświętszej, zaś Dolny  kolumnę Maryjną. Pochodząca z XVIII w. kolumna upamiętnia ofiary zarazy morowej, która dotknęła miasto w latach 1713-1715. Zbudowana jest na wzór kolumn Wiedniu i Pradze. Dolna część kolumny ozdobiona jest figurami patronów chroniących od chorób zakaźnych – św. Karola Boromeusza, św. Sebastiana, św. Rocha, św. Rozalii, św. Katarzyny ze Sieny, św. Barbary, oraz głównej patronki miasta, św. Pauliny. Górę zaś zdobi  figura Najświętszej Marii Panny.

Na obszarze Dolnego Rynku wyróżnić można m.in. trzykondygnacyjną Kamienicę Pod Czerwonym Wołkiem. Wzniesiona została na gotyckich fundamentach dwóch starych kamienic. W tylnej części parteru zachowały się renesansowe i klasycystyczne sklepienia, natomiast w wysokiej sieni znajduje się sklepienie barokowe, pochodzące prawdopodobnie z okresu po pożarze miasta w 1709 r. W latach 80-tych XIX w. fasadę frontową poddano neorenesansowej przebudowie. Pod współczesną nazwą kamienica znana była już w  XVII w., kiedy mieścił się w niej słynny zajazd, gospoda, a od 1997 restauracja. Swoją nazwę kamienica zawdzięcza rzeźbie głowy czerwonego wołka, która umieszczona jest nad wejściem do budynku.

Renesansowy Pałac Hauenschilda zbudowany został około 1583 r. przez rodzinę Hauenschildów. Przestronna budowla o trzech kondygnacjach znajduje się na rogu ulicy Lafayetta i Dolnego  Rynku. Na jej miejscu znajdowała się dawniej gotycka kamienica, z której zachowały się jedynie sklepienia. Z epoki renesansu zachowała się przestronna tzw. wysoka sień przykryta pierwotnym renesansowym sklepieniem oraz fasada bogato zdobiona rzeźbami. Wykusz udekorowano motywami zaczerpniętymi  z Metamorfoz Owidiusza. Na początku XVIII w. fasadę frontową poddano barokowej przebudowie, natomiast najwyższa kondygnacja to współczesna nadbudowa.

Śladem ołomunieckich fontann

Trudno nie dostrzec zespołu imponujących sześciu barokowych fontann z XVII i XVIII w.  – Herkulesa, Cezara, Jowisza, Merkurego, Merkurego, Trytonów. Wielkie kamienne fontanny ozdobiono rzeźbami, które przedstawiają motywy z mitologii antycznej. Dziś stanowią jeden z symboli miasta. Na Juniorze największe wrażenie zrobiło jednak otoczenie nieco młodszej fontanny Ariona… zagubiony kamienny żółw okazała się ciekawszy od antycznych postaci.

Mury obronne

W Ołomuńcu zachowały się wyłącznie fragmenty murów obronnych, które jeszcze w XIX w. pełniły ważną funkcję obronną. W niedalekiej odległości znaleźć można Bramę Marii Teresy (tř. Svobody 779 00), wybudowaną – nazwaną tak na cześć wizyty cesarzowej Marii Teresy w Ołomuńcu. Po wyburzeniu przylegających murów obronnych brama stoi osamotniona. Nadano jej kształt łuku triumfalnego, zbudowano z cegieł, a fasadę frontową ozdobiono płaskorzeźbami.

Imponujące murale

W Ołomuńcu nie brakuje imponujących murali… Znajdziecie je m.in. w okolicy Górnego i Dolnego Rynku.

Ołomuniec miastem kościołów?

W Ołomuńcu poczuliśmy się trochę jak w naszym Przemyślu. Chociaż miasta różnią się znacząco, to w obu na każdym kroku spotkać można urocze, zabytkowe kościoły.

Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Śnieżnej

Jest to jednonawowy barokowy kościół, wybudowany w latach 1712-1716. Na fasadzie frontowej zwraca uwagę monumentalny portal z kolumnami kręconymi, balkonem z balustradą i hierogramem IHS, który został wykonany przez ołomunieckiego mistrza kamieniarskiego, Wacława Rendera. Wnętrze kościoła posiada bogate sztukaterie i cenną dekorację malarską.

Kaplica Św. Jana Sarkandra

Neobarokowa kaplica św. Jana Sarkandra, to dwukondygnacyjna budowla z kopułą zwieńczoną latarnią. Delikatne światło latarni, przenikające przez okrągły otwór w podłodze, wpada aż do podziemnych pomieszczeń kaplicy, w których prezentowana jest wystawa upamiętniająca męczennictwo Jana Sarkandra. Jan Sarkander zginął śmiercią męczeńską podczas torturowania w 1620 r. W 1995 r. podczas wizyty papieża Jana Pawła II został kanonizowany.

GDZIE ZJEŚĆ W OŁOMUŃCU?

Na kawę i ciacho wybraliśmy się do Cafe Mahler (Horní nám. 322). To miejsce było nam już znane i co prawda mieliśmy w planie zobaczyć inną kawiarnię, jednak nastrój Juniora sprawił, że dalszy spacer nie miał większego sensu. W kawiarni Junior trochę zmienił nastrój, skubnął nawet ciacho. My zrelaksowaliśmy się przy znakomitej kawie. Oryginalna cafe Mahler smakowała rewelacyjnie, pewnie za sprawą orzeszków, bitej śmietany oraz adwokata.

Skorzystaliśmy z okazji zahaczając także o XOCOLATL Jesenická čokoláda (Úzká 6). To niewielkie miejsce wręcz pachnie czekoladą. Jest to niestety tylko malutki sklepik, w którym można kupić wyroby czekoladowe i gorącą czekoladę na wynos. Dobrze było spróbować jej smaku – intensywnego, aromatycznego, lekko gorzkiego.

Hanácká hospoda (Dolní nám. 27/38) To taka typowa czeska gospoda, w której wypijecie piwo i zjecie obiad.

PODSUMOWANIE

Jeśli zastanawiacie się nad wyjazdem do Czech, to koniecznie weźcie pod uwagę Ołomuniec. To jedno z najpiękniejszych czeskich miast. Jest idealnym kierunkiem podróży dla zarówno zmotoryzowanych, jak i niezmotoryzowanych. Łatwo dostaniecie się tu pociągiem. A że większość atrakcji jest w obrębie obu ołomunieckich rynków, to nie będziecie zbytnio uzależnieni od komunikacji miejskiej. Nas Ołomuniec wciąż zachwyca i może wrócimy tu poraz kolejny na jarmark bożonarodzeniowy, o którym poczytacie tutaj. Zajrzyjcie też do naszej fotorelacji z Kromieryża, który również nas zachwycił i oddalony jest o ok. 50 km od Ołomuńca.

Reklama

8 Comments

  1. Wiele razy słyszałam o tym mieście, ale nie sądziłam, że jest tak ładne i kolorowe :O jednak Czechy to taka ukryta perła pełne niespodzianek

    Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s