Zamek w Czchowie – z cyklu blisko ale ciekawie

Gdzieś niedaleko Tarnowa – w Czchowie, nad malowniczą i zapierającą dech w piersiach doliną Dunajca, znaleźć można samotne, zbudowane z piaskowca wzgórze zwane Basztą (310 m n.p.m.) – a na nim owalną wieżę dawnego zamku królewskiego.

Aż trudno uwierzyć, że przez Czchów przejeżdżaliśmy kilkanaście razy w roku, a dopiero teraz zatrzymaliśmy się tu na dłużej. Miasto leży mniej więcej w połowie drogi między Tarnowem a Nowym Sączem, w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim.

Historia zamku sięga XIII w., gdy na tym samym wzgórzu, nieco niżej zbudowano wysoką na 28 m wieżę obronną, otoczoną drewnianymi fortyfikacjami. Wieża służyła za strażnicę kontrolującą trakt handlowy biegnący doliną Dunajca na Węgry.

W XIV w. wokół wieży zbudowano niewielki zamek, który stanowił siedzibę starostwa czchowskiego. Zamek był nadbudowywany jeszcze w XV i XVI w. Od XVII w. sukcesywnie popadał w ruinę. W XVIII w. w wieży urządzono więzienie, zlikwidowane po I rozbiorze Polski w 1772 r. Od tej pory w bardzo szybkim tempie niszczał. 

XX w. przyniósł pierwsze zabiegi konserwatorskie. W 1928 r. zabezpieczono wieżę. W latach 90’ XX w. odsłonięto zarys fundamentów i zrekonstruowano wygląd całego zamku.

Dostępna do zwiedzania cylindryczna kamienna baszta, to najstarsza zachowana do dziś część zamku. Odbudowano fragmenty murów i domek strażnika. W 2018 r. zrekonstruowano bramę z mostem zwodzonym, podwyższono także mury, odsłonięto stary bruk na zamkowym dziedzińcu. W ostatnim czasie zbudowano taras widokowy na szczycie baszty. Wejście na dziedziniec i ruiny zamku, podobnie jak i parking są bezpłatne. Jeśli chcecie zwiedzić wnętrze baszty oraz wyjść na taras widokowy, musicie wcześniej umówić się w Centrum Informacji Turystycznej.

Niedaleko zamku czchowskiego udostępniono dużych rozmiarów parking – z zaparkowaniem zdecydowanie nie powinniście mieć problemu. Wokół zlokalizowano Szlak Militarno-Historyczny, na którym znaleźć można warte obejrzenia historyczne eksponaty. Znaleźć tu można m.in. broń wojenną z okresu od średniowiecza do XX w. – moździerz, armatę na lawecie, CKM na stanowisku czy kuchnię polową.

Wszystko to skrzętnie zlokalizowane pośród cichej i spokojnej strefy parkowej. Wygodne brukowane alejki sprawiają, że spacer w kierunku baszty nabiera dodatkowych walorów.

W Czchowie od razu uwagę przykuwa kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.

I kościół zbudowano już w XII w. Była to budowla romańska, w całości murowana. Do dzisiaj niewiele elementów pochodzi z pierwotnego kościoła – jedynie dwie rzeźby kamienne, w tym lew romański umieszczony u stóp pomnika św. Floriana. Do budowy obecnej świątyni wykorzystano kamienie z dawnej świątyni romańskiej. Wewnątrz kościoła znajdują się renesansowe  nagrobki  rodziny Wielogłowskich herbu Stary Koń, którzy mieli znaczny wkład finansowy w budowę kościoła. Wnętrz zdobi także pochodząca z XVIII w. ambona i 2 boczne ołtarze z początku XX w. wykonane w stylu tyrolskim. Z kolei z XV w. pochodzi rzeźba Matki Bożej Bolesnej „Pieta”, którą wykonał nieznany artysta. Kościół w XVIII w. został rozbudowany o 2 kaplice boczne, z których do dziś zachowała się tylko jedna. Ma ona wyraźny styl barokowy, a nakryta jest kopułą. Przy ścianie – kropielnica z XVI wieku, a na ścianie krucyfiks z wieku XVII. Kościół w Czchowie jest najstarszym i najlepiej zachowanym zabytkiem architektury sakralnej. Jego walory historyczne i artystyczne podnosi zachowana do dziś gotycka polichromia ścienna (freski), należąca do najstarszych i najcenniejszych zabytków dawnego malarstwa w Polsce.

Czchów, to także historyczny układ urbanistyczny. Rynek miejski wytyczony został już w poł. XIV w.. Zgodnie ze średniowiecznym trendem i na prawie niemieckim – rynek był kwadratowy, a z jego narożników wychodziły ulice. Przy południowo-wschodnim narożniku stanął kościół. W średniowieczu przez rynek przechodził trakt węgierski. Odbywały się tu liczne jarmarki.

Rynek od XVIII w. zdobi pomnik św. Jana Nepomucena. Niegdyś wokół rynku stało 20 domów podcieniowych, z których do dziś zachowało się 6 (zostały one odbudowane po wielkim pożarze w 1947 r.).

Przy okazji możecie podjechać do Lipnicy Murowanej, gdzie czeka na Was m.in. wpisany na listę UNESCO kościół św. Leonarda. To niecałe 15 km drogi.

Jeśli lubicie tajemnicze ostańce skalne, to w 25 min dotrzecie do Lipnicko-Wiśnickiego Parku Krajobrazowego, w którym znajdziecie Kamienie Brodzińskiego. Miejsce idealne na wycieczkę z dziećmi.

Reklama

2 Comments

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s